با تشکر از کاربرانی که به اظهار نظر و طرح سؤال و پیشنهاد پرداخته اند. توضیح چند نکته در رابطه با نوشته شاید برای پیشبرد مباحثه مفید واقع شود.
نخست این که این مطلب پس از انتشار “تقویم آلترناتیو” نوشته شد. تا پیش از آن قصد ورود به این موضوع را نداشتم. آن تقویم پیشین به نام "تقویم برهنگی" قطعا مایه انبساط خاطر آکتورهایش و فن هایش شده بود. اما رسواتر از آن بود که به آن پرداخته شود. به ویژه این که از همان خانواده مقدس هم صدای خیلی هایشان درآمده بود. پرداختن به آن تقویم به نظرم موردی نداشت. بی اعتنائی کل چپ سوسیالیست کار را تمام می کرد و ماجرا به پانویسی در حیات پرافتخار تبعیدیان تبدیل می شد و می رفت پی کارش.
با انتشار “تقویم آلترناتیو” ماجرا عوض می شد. “تقویم آلترناتیو” همان رویکرد را در قالبی “انقلابی” و میلیتانت بسته بندی میکرد. منتشر کنندگان آن نیز، “آلترناتیو”ی ها، به شهادت ادبیاتشان برای خودشان نوعی انقلابیگری رادیکال قائلند، از نسل جوان هستند و فاقد سابقه کهنه کارهای بی آبروی “خانواده مقدس”. تقویم اینان به کلی از سایتهای چپ راه یافت، بخشا حتی تیترهای مثبتی را برای معرفی آن برگزیدند. ماجرا دیگر عوض شده بود. “تقویم آلترناتیو” اسب تروایی بود که راه را برای همان رویکرد تقویم اریجینال در بخشی از چپ سوسیالیست باز می کرد.
بر خلاف نظر دوستان و رفقایی که این را ناشی از جوان و کم تجربه بودن “آلترناتیو”ی ها می دانند، به نظرم چه “آلترناتیو”ی ها و چه سایر دسته بندی های جدید چپ را که از میان فعالین نسل جوانتر دوره اصلاحات و بعد شکل گرفته اند، باید با شاخص و معیاری مورد قضاوت قرار داد که خودشان با انتظارات و ادعاهای خودشان به میان کشیده اند. تصور این که این جریانات از روی جوانی دست به کارهایی میزنند که اشتباه است، دست کم گرفتن ادعاهای خود آنان است. به نوعی حتی اهانت به خود آنان است. جهتگیری های و روشهای کار و مواضعی که این جریانات اتخاذ می کنند، کاملا جدی اند و از پشتوانه نیرومند پسا مارکسیستی و شبه مارکسیستی هم برخوردارند. موقعیت خودشان را به خوبی می شناسند و از امکاناتشان نیز به بهترین نحوی استفاده می کنند. ذره ای از “اشتباه” در خروج از ایران پایان دهه هشتاد و تبلیغ “رادیکالیسم” در خارج از کشور نیست. این یک کنش اجتماعی معین است و به همین عنوان نیز باید مورد ارزیابی قرار بگیرد. درست در همین دوران بخش نه چندان کوچکی از فعالین چپ سوسیالیست متعلق به همین نسل سنی، در ایران مانده اند و با گامهایی جدی – و به ظاهر کم سر و صدا – به پیشبرد مبارزه مشغولند. امری که نشان می دهد، بر خلاف دهه سیاه شصت، می توان در ایران نیز ماند و فعالیت انقلابی را ادامه داد. اگر کسانی، از جمله “آلترناتیو”ی ها، در همین دوره به خارج از کشور آمده اند، دقیقا به این علت است که “فعالیت انقلابی” را به گونه ای دیگر درک می کنند. اختلاف بر سر شورشگری پست مدرنیستی و فعالیت انقلابی سوسیالیستی است. مسأله تقویمها عرصه ای برای باز کردن این بحث بود.
بهمن شفیق
8 فروردین 1391
27 مارس 2012