شاهوز حسن رهبر جدید حزب اتحاد دمکراتیک کردستان سوریه (پید) است. او در انتخابات روز 27 سپتامبر کنگره این حزب به همراهی عایشه حسو به سبک رهبری سهمیه بندی احزاب سبز اروپائی به عنوان دبیر کل این حزب انتخاب شد. دور روز پس از برگزاری رفراندوم در کردستان عراق.
وی در مصاحبه ای اختصاصی با کردستان 24 در روز 12 اکتبر، چهار روز پیش از ورود نیروهای عراقی به کرکوک و هزیمت پیشمرگه ها، از جمله چنین اظهار داشت:
«"ما مخالف تهدیدات قدرتهای منطقه ای، شامل ترکیه، ایران و رژیم سوریه بر علیه ارادۀ مردم کرد هستیم". او اضافه کرد که این همسایگان یک قرن است که روحیه ای شووینیستی نسبت به کردها نشان می دهند: "روحیۀ شووینیستی آنان آنها را نسبت به مطالبات کردهادر خاورمیانه بویژه در روژآوا و باشور [کردستان عراق/جنوب کردستان] خشمگین می کند. تهدیدها و جنگها چیزی را حل نمی کنند بلکه ما باید به گفتگو روی بیاوریم به خصوص این که ما در شرایط دشواری در مبارزه با تروریسم قرار داریم".
او دولت اقلیم کردستان [عراق] را به همکاری با روژآوا برای حفاظت از دستاوردهای کردی در هر دو کشور فرا خواند" "به مثابۀ دو منطقۀ کردی در شمال عراق و شمال سوریه ما باید برای حفظ این دستاوردها با یدکدیگر همکاری کنیم".
وی در پاسخ به پرسشی درباره میانجیگری روسیه برای مذاکرات بین ی پ گ و رژیم سوریه اظهار داشت" "ما همواره برای هر گونه مذاکره مؤثری که به مسألۀ کردی در سوریه بپردازد باز بوده ایم".»
مصاحبه به موضوعات دیگر نیز می پردازد. اما همین دو محور به اندازه کافی نشان دهندۀ واکنش پید به تحولات هستند. نخست این که شاهوز حسن دفاع از دستاوردهای کردها در عراق و سوریه را امر مشترک روژآوا و دولت اقلیم کردستان می داند. همۀ درگیری های گذشته بین پیشمرگه های روژ وابسته به همان دولت اقلیم کردستان عراق و پیشمرگه های یپگ فراموش شده اند. امر مشترک مبارزه برای دستاوردهای کردی در دو کشور عراق و سوریه است که اهمیت دارد و کسی نیست که نداند که در روز 12 اکتبر سال 2017 در رأس این دستاوردها همان همه پرسی استقلال کردستان عراق قرار دارد. روژآوا در 12 اکتبر خود را به دفاع از این دستاوردها متعهد می داند.
محور دوم در رابطه با موضوع میانجیگری روسیه است. بیان شاهوز حسن یک بیان دیپلماتیک است. او هیچ اشاره ای به نقش روسیه در تحولات نمی کند. در مقابل بر این تأکید می کند که پید برای گفتگوی مؤثری که مربوط به کردستان باشد آماده است. ترجمۀ سادۀ عبارات وی این است که اگر روسیه بخواهد به ما امتیاز بدهد معلوم است که قبول می کنیم. همین و بس. اینجا روزآوا در موضع قدرت است. از هر دو سو. چه در رابطه با دولتهای سوریه و عراق و چه در رابطه با روسیه. او حتی هنگام نام بردن از سوریه از آن به عنوان "رژیم سوریه" یاد می کند. در زبان سیاست البته این معنا دارد.
زمان جلو می رود. 21 اکتبر سال 2107 همان شاهوز حسن باز هم مصاحبه می کند. این بار با اسپوتنیک ترکیه. او این بار اعلام می کند:
«"ما برای گفتگو با دولت مرکزی باز هستیم. ما خواهان تجزیه سوریه نیستیم، طرحهایی برای جدا شدن از سوریه نمی ریزیم و نمی خواهیم یک کردستان مستقل بنا کنیم. چنین شایعاتی واقعیت ندارند". دبیر کل پید علاوه بر این اظهار داشت که اعلام دولت سوریه برای آمادگی مذاکره درباره موضوع "دیر صورت گرفته است".
حسن در رابطه با روسیه اظهار داشت: "ما فکر میکنیم که موضع روسیه مبنی بر این که هر گونه مذاکره ای چه در ژنو و یا هر روند مذاکرۀ دیگری بدون دعوت از کردها مؤثر نخواهد بود بسیار مهم است. این می تواند در ادارۀ بحران و یافتن راه حل دمکراتیک، صلح آمیز و سیاسی بسیار مؤثر باشد".
وی در رابطه با هماهنگی و همکاری با ایالات متحدۀ آمریکا اظهار داشت که دیدارهای منظمی بین نمایندگان آمریکا و افسران نیروهای دمکراتیک سوریه انجام می گیرد اما سطح همکاری بین دو طرف با سطحی که مورد انتظار کردهاست بسیار فاصله دارد.»
نخست این که آیا موضوع تحولات کردستان عراق در مصاحبه بوده و منتشر نشده یا خود شاهوز حسن اصولا وارد آن نشده است، معلوم نیست. هر چه باشد این نخستین چیزی است که در مصاحبۀ 21 اکتبر به چشم می خورد. اینجا دیگر صحبتی از همکاری بین دولت اقلیم کردستان عراق و روژآوا برای دفاع از دستاوردهای مشترک کردی در دو کشور نیست.
دوم این که "رژیم سوریه" تبدیل شده است به "دولت مرکزی". از شووینیسم همسایگان هم خبری نیست.
و سوم و شاید مهم تر این که این بار هنگام صحبت از روسیه فقط به این اکتفا نمی شود که البته ما استقبال می کنیم. برعکس، شاهوز حسن لازم می داند بر این تأکید کند که موضع روسیه می تواند بسیار اثرگذار باشد. وی البته هنوز نمی تواند به طور کامل چشم اندازهای عربستانی و اروپائی را کنار بگذارد و از مذاکرات ژنو صحبت می کند و از اصلی ترین مذاکرات که در آستانه در جریان است به عنوان "روندهای دیگر مذاکره" یاد می کند. اما همین اندازه هم نشان می دهد که پید جهت وزش باد را تشخیص داده است. این را به ویژه عبارت بعدی وی در رابطه با همکاری با آمریکا و اعلام نارضایتی وی از سطح همکاری ها نشان می دهد.
بین دو مصاحبه 9 روز فاصله است. 9 روزی که پید را تکان داد. در میانۀ این 9 روز بود که مهم ترین دستاورد کردی منطقۀ خاورمیانه با زلزلۀ کرکوک دود شد و به هوا رفت. پید در قامیشلو پس لرزه های آن را احساس کرد. این هنوز تا آن حد نرسیده است که پید را از صرافت واگذاری ادارۀ رقه به عربستان منصرف کند. بارها گفته ایم که درایت سیاسی کردایتی در حد بلاهت است. مشکل روژآوا سطح روابط با آمریکا نیست، سطح درایت سیاسی آنان است که با تمام عبارت پردازیهای آنارکو کاپیتالیستی از سطح درک قبیله ای فراتر نمی رود. حتی پس از زلزلۀ کرکوک نیز روژآوا هنوز نفهمیده است که با باز کردن پای عربستان به شرق سوریه فقط زمینه های فلاکت بعدی خود را تدارک می بیند.
29 مهر 96
21 اکتبر 2017